Umbraculida

Els umbracĂşlids tenen una organitzaciĂł corporal bastant homogènia en la qual destaca la presència d’una voluminosa brĂ nquia bipectinada situada a la dreta del cos entre el peu i el mantell dorsal.

Umbraculum umbraculum per Enric Madrenas

SĂłn animals de grandĂ ria mitjana a gran el cap dels quals tĂ© un parell de rinòfors enrotllats i un vel frontal aplanat que sol mostrar uns curts tentacles orals. El mantell dorsal estĂ  molt desenvolupat i cobreix totalment al cos, podent ser llis o amb tubercles. En els gèneres Umbraculum i Tylodina existeix una conquilla externa, poc calcificada i de tipus pateliforme que no arriba a cobrir tot l’animal. En algunes espècies hi ha espĂ­cules calcĂ ries microscòpiques en el mantell. El bulb bucal tĂ© un llavi amb elements mastegadors independents i la rĂ dula sempre present, no existint dent raquĂ­dia o mitjana. La cavitat paleal Ă©s una espècie de solc estret entre el mantell i el peu situat a la dreta del cos i on s’allotja la brĂ nquia. El peu Ă©s molt ampli i sol tenir en la part posterior d’una aparent glĂ ndula metapodial secretora de mucus.

Biologia
Algunes espècies de UmbracĂşlids sĂłn de talla gran (gairebĂ© 20 cm en els majors exemplars de Umbraculum umbraculum) i bastant visibles en els fons litorals en què viuen. Generalment sĂłn molt sedentaris. Els UmbracĂşlids, com els altres opistobranquis, sĂłn hermafrodites, tenen fecundaciĂł interna i les seves còpules sĂłn recĂ­proques. Poc desprĂ©s de la còpula, els animals efectuen postes en forma de cinta irregular. Les larves velĂ­geres que eclosionen dels ous sĂłn planctòniques i planctotrĂłfiques. SĂłn, en principi, carnĂ­vors, podent alimentar-se d’esponges, tunicats colonials o solitaris i altres invertebrats, però en el cas de Tylodina perversa sembla que pugui alimentar-se de les algues cianofĂ­cies que viuen en els teixits de l’esponja de la qual aparentment s’alimenta, encara que tambĂ© se sap que tĂ© la capacitat d’incorporar els pigments de l’esponja a la qual depreden i d’aquesta manera tenir homocromia sobre el substrat.

DistribuciĂł
La majoria d’espècies d’umbracĂşlids viuen en aigĂĽes temperades i tropicals de tots els oceans. Totes les famĂ­lies tenen representants en aigĂĽes europees.

ClassificaciĂł
Aquest grup pertanyia, fins fa poc, al grup dels Notaspideus, considerat com un Ordre dins dels tradicionals Opistobranquis, que ja no Ă©s acceptat. Això Ă©s aixĂ­ perquè des de fa poc s’ha comprovat, grĂ cies a anĂ lisis comparatives de la seva morfologia i a recents estudis moleculars, que les dues famĂ­lies que comprenien, els Umbraculidae i els Pleurobranchidae, representen a dos llinatges diferents i que possiblement no comparteixin avantpassats comuns. Les diverses anĂ lisis filogenètiques que s’han realitzat en els Ăşltims anys tendeixen a col·locar als Umbraculidae en un clade (denominat Euopisthobranchia en el treball de Jörger et al., 2010) en el qual tambĂ© es troben els Runcinacea, els Anaspidea i els Cephalaspidea s.s., entre uns altres.

La taxonomia del grup segons el WoRMS és la següent:

Umbraculida Odhner, 1939

  • Umbraculoidea Dall, 1889 (1827)
    • Tylodinidae Gray, 1847
      • Tylodina Rafinesque, 1814
    • Umbraculidae Dall, 1889 (1827)
      • Spiricella Rang, 1828
      • Umbraculum Schumacher, 1817

Es coneixen nomĂ©s una desena d’espècies en tot el mĂłn.

Espècies d’Umbraculida citades a la MediterrĂ nia o a la PenĂ­nsula Ibèrica:

Bibliografia

    1246567 Umbraculida 1 eunomia-revista-en-cultura-de-la-legalidad 50 creator asc 1 7853 https://opistobranquis.info/wp-content/plugins/zotpress/
    %7B%22status%22%3A%22success%22%2C%22updateneeded%22%3Afalse%2C%22instance%22%3Afalse%2C%22meta%22%3A%7B%22request_last%22%3A0%2C%22request_next%22%3A0%2C%22used_cache%22%3Atrue%7D%2C%22data%22%3A%5B%7B%22key%22%3A%226KQRBXMG%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A1246567%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Bouchet%20and%20Rocroi%22%2C%22parsedDate%22%3A%222005%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%201.35%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BBouchet%2C%20P.%2C%20Rocroi%2C%20J.%20P.%20%282005%29.%20Classification%20and%20nomenclator%20of%20gastropod%20families.%20%26lt%3Bi%26gt%3BMalacologia%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%2C%20%26lt%3Bi%26gt%3B47%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%281-2%29%2C%201-397.%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22Classification%20and%20nomenclator%20of%20gastropod%20families%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22P.%22%2C%22lastName%22%3A%22Bouchet%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22J.%20P.%22%2C%22lastName%22%3A%22Rocroi%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22date%22%3A%222005%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%2222WZ5MYR%22%2C%2282T5E3QX%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-05-14T13%3A36%3A42Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22MGJX36I5%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A1246567%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Da%20Silva%20and%20Landau%22%2C%22parsedDate%22%3A%222008%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%201.35%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BDa%20Silva%2C%20C.%20M.%2C%20Landau%2C%20B.%20M.%20%282008%29.%20The%20Gastropod%20Spiricella%20%28Opisthobranchia%3A%20Umbraculidae%29%20in%20the%20Recent%20Caribbean%3A%20A%20truly%20unexpected%20finding%21%20%26lt%3Bi%26gt%3BThe%20Veliger%2050%284%29%3A%20305-308%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B.%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22The%20Gastropod%20Spiricella%20%28Opisthobranchia%3A%20Umbraculidae%29%20in%20the%20Recent%20Caribbean%3A%20A%20truly%20unexpected%20finding%21%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22C.%20M.%22%2C%22lastName%22%3A%22Da%20Silva%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22B.%20M.%22%2C%22lastName%22%3A%22Landau%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22date%22%3A%222008%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%2282T5E3QX%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222016-04-29T13%3A17%3A32Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22SIR68HZK%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A1246567%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Pilsbry%22%2C%22parsedDate%22%3A%221895%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%201.35%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BPilsbry%2C%20H.%20A.%20%281895%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BPhilinidae%2C%20Gastropteridae%2C%20Aglajidae%2C%20Aplysiidae%2C%20Oxynoeidae%2C%20Runcinidae%2C%20Umbraculidae%2C%20Pleurobranchidae%3B%20pp.%20Manual%20of%20Conchology%3B%20structural%20and%20systematic%2C%20by%20GW%20Tryon%2C%20Jr.%2C%20vol%2016.%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22book%22%2C%22title%22%3A%22Philinidae%2C%20Gastropteridae%2C%20Aglajidae%2C%20Aplysiidae%2C%20Oxynoeidae%2C%20Runcinidae%2C%20Umbraculidae%2C%20Pleurobranchidae%3B%20pp.%20Manual%20of%20Conchology%3B%20structural%20and%20systematic%2C%20by%20GW%20Tryon%2C%20Jr.%2C%20vol%2016.%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22H.A.%22%2C%22lastName%22%3A%22Pilsbry%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22date%22%3A%221895%22%2C%22originalDate%22%3A%22%22%2C%22originalPublisher%22%3A%22%22%2C%22originalPlace%22%3A%22%22%2C%22format%22%3A%22%22%2C%22ISBN%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%2282T5E3QX%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222026-05-14T14%3A09%3A55Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%229EPTIX9B%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A1246567%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Vald%5Cu00e9s%22%2C%22parsedDate%22%3A%222001%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%201.35%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BVald%26%23xE9%3Bs%2C%20A.%20%282001%29.%20On%20the%20publication%20date%2C%20authorship%2C%20and%20type%20species%20of%20Umbraculum%20and%20Tylodina%20%28Gastropoda%3A%20Opisthobranchia%3A%20Tylodinoidea%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BThe%20Nautilus%20115%20%281%29%3A%2029-34.%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22On%20the%20publication%20date%2C%20authorship%2C%20and%20type%20species%20of%20Umbraculum%20and%20Tylodina%20%28Gastropoda%3A%20Opisthobranchia%3A%20Tylodinoidea%29.%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22A.%22%2C%22lastName%22%3A%22Vald%5Cu00e9s%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22date%22%3A%222001%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%2282T5E3QX%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222016-04-29T13%3A12%3A43Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%22RVTCEPAT%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A1246567%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22W%5Cu00e4gele%20et%20al.%22%2C%22parsedDate%22%3A%222006%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%201.35%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BW%26%23xE4%3Bgele%2C%20H.%2C%20Vonnemann%2C%20V.%2C%20Rudman%2C%20W.%20B.%20%282006%29.%20Umbraculum%20umbraculum%20%28Lightfoot%2C%201786%29%20%28Gastropoda%2C%20Opisthobranchia%2C%20Tylodinoidea%29%20and%20the%20synonymy%20of%20U.%20mediterraneum%20%28Lamarck%2C%201812%29.%20%26lt%3Bi%26gt%3BRecords%20of%20the%20Western%20Australian%20Museum%20Supplement%2069%3A%2069-82.%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22Umbraculum%20umbraculum%20%28Lightfoot%2C%201786%29%20%28Gastropoda%2C%20Opisthobranchia%2C%20Tylodinoidea%29%20and%20the%20synonymy%20of%20U.%20mediterraneum%20%28Lamarck%2C%201812%29%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22H.%22%2C%22lastName%22%3A%22W%5Cu00e4gele%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22V.%22%2C%22lastName%22%3A%22Vonnemann%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22W.%20B.%22%2C%22lastName%22%3A%22Rudman%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22date%22%3A%222006%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%2282T5E3QX%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222016-04-29T13%3A05%3A48Z%22%7D%7D%2C%7B%22key%22%3A%224T8MBNUB%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A1246567%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Willan%20and%20Burn%22%2C%22parsedDate%22%3A%222003%22%2C%22numChildren%22%3A0%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%201.35%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BWillan%2C%20R.%20C.%2C%20Burn%2C%20R.%20%282003%29.%20On%20the%20publication%20date%2C%20authorship%2C%20and%20type%20species%20of%20Umbraculum%20and%20Tylodina%20%28Gastropoda%3A%20Opisthobranchia%3A%20Tylodinoidea%29%3A%20a%20rejoinder.%20%26lt%3Bi%26gt%3BNautilus%2C%20117%281%29%3A%2023-29.%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22On%20the%20publication%20date%2C%20authorship%2C%20and%20type%20species%20of%20Umbraculum%20and%20Tylodina%20%28Gastropoda%3A%20Opisthobranchia%3A%20Tylodinoidea%29%3A%20a%20rejoinder%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22R.%20C.%22%2C%22lastName%22%3A%22Willan%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22R.%22%2C%22lastName%22%3A%22Burn%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22%22%2C%22date%22%3A%222003%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%22%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%22%22%2C%22language%22%3A%22%22%2C%22collections%22%3A%5B%2282T5E3QX%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222016-04-29T13%3A46%3A36Z%22%7D%7D%5D%7D
    Bouchet, P., Rocroi, J. P. (2005). Classification and nomenclator of gastropod families. Malacologia, 47(1-2), 1-397.
    Da Silva, C. M., Landau, B. M. (2008). The Gastropod Spiricella (Opisthobranchia: Umbraculidae) in the Recent Caribbean: A truly unexpected finding! The Veliger 50(4): 305-308.
    Pilsbry, H. A. (1895). Philinidae, Gastropteridae, Aglajidae, Aplysiidae, Oxynoeidae, Runcinidae, Umbraculidae, Pleurobranchidae; pp. Manual of Conchology; structural and systematic, by GW Tryon, Jr., vol 16.
    Valdés, A. (2001). On the publication date, authorship, and type species of Umbraculum and Tylodina (Gastropoda: Opisthobranchia: Tylodinoidea). The Nautilus 115 (1): 29-34.
    Wägele, H., Vonnemann, V., Rudman, W. B. (2006). Umbraculum umbraculum (Lightfoot, 1786) (Gastropoda, Opisthobranchia, Tylodinoidea) and the synonymy of U. mediterraneum (Lamarck, 1812). Records of the Western Australian Museum Supplement 69: 69-82.
    Willan, R. C., Burn, R. (2003). On the publication date, authorship, and type species of Umbraculum and Tylodina (Gastropoda: Opisthobranchia: Tylodinoidea): a rejoinder. Nautilus, 117(1): 23-29.

    Bibliografia basada en els treballs de Steve Long, 2006. Bibliography of Opisthobranchia 1554-2000 i Gary McDonald, 2009. Bibliographia Nudibranchia, amb actualitzacions posteriors procedents d´altres fonts.